سيد علي اكبر قرشي
231
قاموس قرآن ( فارسي )
4 - * ( « كَلَّا لا تُطِعْه وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ » ) * علق : 19 . طبرسى رحمه اللَّه در آخر اعراف ذيل آيهء * ( « وَلَه يَسْجُدُونَ » ) * ميگويد : در وجوب و استحباب سجدهء تلاوت اختلاف است ابو حنيفه آن را واجب ميداند و نزد شافعى مستحب مؤكَّد است اصحاب ما نيز چنين گفتهاند . از اين سخن معلوم مىشود كه تمام سجده هاى قرآن در رأى اماميّه مستحب مؤكَّد است . ولى مطلب اينطور نيست . در ذيل سورهء الم سجده چيزى نگفته و در ذيل آيهء فصّلت گويد : از ائمهء ما روايت شده كه محلّ سجده * ( « إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاه تَعْبُدُونَ » ) * است و در ذيل آيهء نجم گويد : آيه دلالت دارد كه در اينجا سجده واجب است چنان كه اصحاب ما گفتهاند و در ذيل آيهء علق فرموده : سجده در اينجا واجب است و آن از عزائم مىباشد از عبد اللَّه بن سنان از ابا عبد اللَّه عليه السّلام نقل است كه فرمود : عزائم عبارتاند از : الم تنزيل ، حم السّجدة ، و النّجم اذا هوى ، اقرء باسم ربّك و در غير اينها در جميع قرآن مستحب است و واجب نيست . از كلام اخيرش به نظر ميايد كه مراد از كلام ذيل اعراف سجده هاى مستحبى قرآن است . بهر حال وجوب سجده در آن چهار آيه در شيعه اجماعى است و روايات آن در وسائل ابواب قرائة القرآن باب 42 و 43 مذكور است براى كثرت اطلاع به مستمسك عروه ج 6 ص 358 ببعد رجوع شود و در 11 محل از قرآن سجدهء تلاوت مستحب است سيّد در عروة فصل سائر اقسام سجود در مسئلهء 2 محل آنها را معين كرده است ولى شافعى همهء سجده هاى قرآن را كه مجموعا پانزده موضع است مستحب ميداند و ابو حنيفه بوجوب همه رأى داده است . * ( « وَأَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّه فَلا تَدْعُوا مَعَ الله أَحَداً » ) * جنّ : 18 . احتمال هست كه مراد از مساجد معابد باشد يعنى معابد براى خداست غير خدا را نخوانيد و احتمال قويتر آنست كه مراد عبادتهاست